2016-04-27

Obraz tygodnia – Tomasz Tatarczyk

Tomasz Tatarczyk urodził się w 1947 roku w Katowicach, zmarł w 2010 roku. Swoją edukację odbywał w Warszawie – najpierw na Politechnice Warszawskiej (1966 – 1972) następnie w ASP (1976 – 1981). 

Tatarczyk już podczas studiów technicznych planował edukację na kierunku artystycznym. Upragniony dyplom na Wydziale Malarstwa uzyskał pod kierunkiem Jana Tarasina w 1981 roku. Debiutując w trakcie wrzących nastrojów politycznych, Tatarczyk zaangażował się w działania artystyczne w ruchu opozycji. W latach 1980 – 1988 był asystentem na macierzystym wydziale. Od roku 1984 związał się z Galerią Foksal, z którą współpracował niemal do końca życia. Wielki wpływ na twórczość artysty miało przeniesienie pracowni do nadwiślańskiego Męćmierza i dzielenie życia oraz działań między Warszawę a okolice Kazimierza Dolnego.

Tatarczyk był niezwykle aktywnym uczestnikiem świata artystycznego. Jednym z głównych działań twórcy było przywrócenie równoprawnej pozycji wśród sztuk rysunkowi. Artysta został wielokrotnie uhonorowany stypendiami, m.in. przez Fundację Rockefellera we Włoszech, Fundację Batorego w Stanach Zjednoczonych. Był laureatem licznych wyróżnień z dziedziny kultury: Merit Award na ArtQuest ’88 w Los Angeles, Grand Prix na 1. Międzynarodowym Konkursie Rysunku (Wrocław, 1999), na XV Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie (1990) oraz zdobył Nagrodę im. Jana Cybisa w 2008 roku. Prace twórcy znajdują się w licznych kolekcjach krajowych i zagranicznych, m.in.: Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowym w Poznaniu, Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy, w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, Moderna Museet w Sztokholmie, Everson Museum of Art w Syracuse (USA), Muzeum w Vukovarze (HR), Tufts University w Medford (USA), Kolekcji Davida Andersona, Buffalo (USA). 

 

Po niesatysfakcjonujących studiach ścisłych, artysta postanowił kształcić się plastycznie. Tak Tatarczyk wspomina swoje studia na Akademii Sztuk Pięknych: „Kiedy dostałem indeks z moim nazwiskiem jako studenta Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych, poczułem że jestem szczęściarzem i że mogę się czuć artystą. Same studia na ASP nauczyły mnie innego niż przedtem postrzegania sztuki i innego postrzegania ludzi. […] Ale po jakimś czasie własnych doświadczeń twórczych stałem się – co chyba jest normalne – bardziej krytyczny wobec tego, czego nas nauczono. Moment otrzymania dyplomu daje – poza chwilową satysfakcją – uczucie wielkiej pustki i odpowiedzialności za to, co stworzymy, poczucie zagrożenia krytyką, która może się okazać bardzo okrutna.” Edukacja na ASP upłynęła Tatarczykowi pod silnym wpływem artystycznych osobowości – Zbigniewa Gostomskiego, Romana Owidzkiego, Tomasza Ciecierskiego. Początki twórczości Tatarczyka związane są z intensywną pracą nad techniką. Cechuje je wyjątkowa dojrzałość i wnikliwość wobec badania samej istoty medium malarstwa. Jaromir Jedliński uważa, że Tatarczyk jest jednym z malarzy, którzy „z uporczywego mozołu malowania, z konsekwencji obranej drogi uczynili treść swej egzystencji”.  

Za swoją pracę dyplomową twórca obrał temat „Przedmiotów bezużytecznych” (1981). Była to seria prac niefiguratywnych, niemal monochromatycznych płócien, będących echem tautologicznych poszukiwań konceptualizmu. Obiektualna cecha malarstwa i samej sztuki doprowadziła artystę do poszukiwań wykraczających poza dwa wymiary malarstwa. Tworzył realizacje na pograniczu malarstwa i instalacji. Konstruował je za pomocą tak niekonwencjonalnych metod, jak nakłuwanie, dziurawienie, wiązanie ich sznurkiem.„Tatarczyk jest rasowym malarzem rozmiłowanym w farbach i płótnie, mistrzem materii i faktury, powściągliwym, lecz znakomitym kolorystą skupionym na niuansach czerni i bieli.” – tak Agnieszka Morawińska, we wstępie do katalogu z wystawy Tatarczyka w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki, w 2004 roku, tak podsumowała jego drogę artystyczną. 

"Dyptyk czarno-biały" jest kontynuacją pracy dyplomowej stworzonej na ASP w Warszawie pod okiem Jana Tarasina.